Sfeervolle en goedbezochte fair: Leren van en met elkaar!

Op 12 november 2009 vond er een fair plaats in het Geert Teis Theater te Stadskanaal.

Deze fair was georganiseerd door drie projecten in Oost-Groningen en Zuidoost Drenthe: Duurzaam leren in de Veenkoloniën, SpraakMakend en Vanzelfsprekend, in samenwerking met Stenden meetingu.

Pedagogische medewerkers van peuterspeelzaalwerk en kinderopvang, docenten uit basis- en voortgezet onderwijs, schoolleiders en andere betrokkenen troffen elkaar tijdens masterclasses en op de markt, waar goede voorbeelden werden gedeeld en contacten gelegd.

De bezoekers werden welkom geheten door Jan Willem van de Kolk, voorzitter stuurgroep SpraakMakend. Vervolgens zette inleider Steven Pont de gasten op scherp met een kritische inleiding over de huidige opvoedingspraktijk in brede zin.

Staatssecretaris Sharon Dijksma opende daarop de fair met een toespraak en door het luiden van de schoolbel. Haar advies: DEUR ZETTEN!

Op de fair konden bezoekers zich laten inspireren en kennis nemen van verworvenheden uit de 3 projecten. Diverse instellingen presenteerden zich en er was een presentatiehoek met een doorlopend programma. Een paar voorbeelden.

Wibo het woordmonster
Ooit begonnen als monstertje op een OKP-school tijdens het project Kansrijk Oost Groningen, is Wibo nu uitgegroeid tot een handpop die hélemaal dol is op woorden, zoals Marina Wildeboer het zegt. Wibo heeft een plek in de klas en is omringd door woorden en afbeeldingen. Iedere dag heeft hij wel een verrassing: een spelletje of een filmpje bijvoorbeeld. Wibo kan naar eigen inzicht gebruikt worden bij bijvoorbeeld Piramide of Veilig Leren Lezen, eigenlijk overal waar taal aan de orde is.

Leesmeter
De Leesmeter is een variant op de groeimeter en stelt het (voor)lezen centraal. De Leesmeter bevat tips voor het voorlezen en is bestemd voor ouders en professionals. Ouders ontvangen de Leesmeter als hun kind 18 maanden is via het consultatiebureau. Alle peuterspeelzalen, kinderdagverblijven en groepen 1 en 2 in de 9 gemeenten van SpraakMakend hebben de Leesmeter ontvangen.

Daaromheen zijn verschillende producten ontwikkeld voor activiteiten met kinderen, met ouders of met professionals, zoals de baby-peuter-kleuter-mat voor ouders en opvoeders, ouderbijeenkomsten over taalontwikkeling en voorlezen in de bibliotheek en workshops voor leidsters tijdens de Nationale voorleesdagen. Om het voor ouders zo laagdrempelig mogelijk te maken worden in de gemeente Veendam zogenaamde homeparties georganiseerd. Dat is een soort tupperware-party waarbij een moeder 6 andere moeders uitnodigt om vervolgens samen iemand de GGD of de bibliotheek te praten over voorlezen, taalontwikkeling en opvoeden.

Sikko
Sikko is een prentenboek in het Gronings en Nederlands. Het is bij de start van SpraakMakend cadeau gedaan aan de peuterspeelzalen en de kinderen door de gemeente Reiderland en het is geschreven door  wethouder Hendrik van der Ham. In de peuterspeelzaal wordt het voorgelezen in het Nederlands met gebruikmaking van een vertelkastje met daarin de attributen die in het boek voorkomen. Ouders, opa's en oma's kunnen het boek thuis in het Gronings voorlezen.

De Badde
Op de peuterspeelzalen in Pekela wordt gewerkt met Video Interactie Begeleiding (VIB) om de eigen competenties te versterken. Leidsters hebben eerst de basiscursus communicatie gevolgd om te leren filmen en gefilmd te worden. Het is belangrijk om van elkaar te leren door elkaar feedback te geven: wat doe ik goed en wat kan ik nog verbeteren. VIB is daar een prachtig middel voor. Na de opleiding worden leidsters nu gefilmd om individuele competenties te verbeteren of ontwikkelvragen te beantwoorden. Er wordt een aantal keren gefilmd op de groep waarna begeleidingsgesprekken plaatsvinden aan de hand van de filmbeelden. Daarin wordt niet alleen ingegaan op de vraag, maar ook op bijvoorbeeld didactiek en groepsorganisatie.

Kloar veur de start
Kloar veur de start is een project van Huus van de Taol, Sedna en het ABCG met het doel te kijken hoe je peuters extra kunt stimuleren in de ontwikkeling van hun eigen taal, de streektaal. De leidsters gebruiken Bertus de streektaalvogel als er in de streektaal wordt gesproken. Het project heeft een aantal mooie ervaringen en producten opgeleverd, zoals een cursus voor leidsters en een prentenboek. Het prentenboek is meertalig en wordt zowel in de thuissituatie als op de peuterspeelzaal gebruikt.  Met ouders wordt gesproken over de waarde van meertaligheid. Het boek is gemakkelijk bij de verschillende bestaande programma's te gebruiken. Er is een analyse gemaakt van interferentiefouten, waarmee je kunt zien hoe de streektaal en het Nederlands door elkaar lopen. Het helpt de leidsters beide taalsystemen van elkaar los te maken en de kwaliteit van interactie met de kinderen te verhogen.

Gedurende de fair zijn masterclasses gegeven door Kees Vernooy, Steven Pont en Christine Brons.

Kees Vernooy, specialist op het gebied van taal en lezen, toonde aan dat aandacht voor (leren) lezen niet stopt bij het verlaten van de basisschool. Juist in de onderbouw van het VO is het belangrijk strategieën toe te passen en aan te leren. Om leerlingen te helpen een tekst meester te worden pleitte hij voor: de stappen voordoen, samen doen, in tweetallen doen, alleen doen.

Steven Pont is ontwikkelingspsycholoog. Volgens hem worden kinderen soms zo beschermd opgevoed, dat ze de indruk hebben dat de wereld om hen draait. Een gebrek aan respect voor anderen is een gevolg. Aan de andere kant kunnen ze faalangst krijgen, omdat ze denken niets alleen te kunnen. Beide problemen zijn later moeilijk te verhelpen.

Christine Brons is psycholoog, filmer, opleider en medeontwikkelaar van de methode Video Interactie Begeleiding op School (VIB-S). Zij ging in haar masterclass in op het dynamische proces tussen leidster en kind, en tussen leidsters en de groep. Omgaan met kinderen is als een dans: wanneer wij iets veranderen (aan het aanbod, aan onze aanpak) beweegt het kind met ons mee en laat andere dingen van zichzelf zien.

Meer dan 400 bezoekers hebben uiteindelijk zowel de fair als de masterclasses bezocht.

De combinatie van inspirerende masterclass-sprekers en concrete activiteiten en praktijkvoorbeelden viel bij velen in de smaak.

Ook de drie projectcoördinatoren kijken met een goed gevoel terug op deze middag.

Een middag die zeker voor herhaling vatbaar is.